KAZNARU БІЛІКТІЛІКТІ АРТТЫРУ БӨЛІМІ АЛМАТЫ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ПРОФЕССОР-ОҚЫТУШЫЛАР ҚҰРАМЫНА АРНАЛҒАН БІЛІКТІЛІКТІ АРТТЫРУ КУРСЫН ҰЙЫМДАСТЫРДЫ

2025 жылғы 22 желтоқсан мен 2026 жылғы 6 қаңтар аралығында KazNARU-дың Біліктілікті арттыру бөлімі Алматы технологиялық университетінің профессор-оқытушылар құрамы үшін «Тағам өнімдерінің заманауи технологиялары және оларды талдау әдістері» бағдарламасы бойынша біліктілікті арттыру курсын ұйымдастырды.

Бағдарлама жетекшісі, лектор — тағам өнімдерінің технологиялары мен сапасы жөніндегі ғылыми-білім беру инновациялық орталығының жетекшісі, техника ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор Еренова Бибипатыма Ертаевна.
Практикалық сабақтарды өткізуге жауапты — ауыл шаруашылығы өнімдерінің қауіпсіздігі мен сапасы жөніндегі Референттік орталықтың ғылыми қызметкері, химия ғылымдарының магистрі Досимова Жанна Батырхановна.

Қазіргі таңда тағам өнімдерінің заманауи технологиялары мен оларды талдау әдістерінің маңыздылығын асыра бағалау мүмкін емес. Өйткені азық-түлік қауіпсіздігі, тамақтану сапасы және халық денсаулығы басты басымдықтарға айналған заманда бұл сала адам өмірі мен әл-ауқатының ең іргелі аспектілеріне тікелей әсер етеді және жалпы қоғам мен экономиканың тұрақты дамуы үшін стратегиялық маңызға ие.

Осыған байланысты тағам өнеркәсібіндегі инновациялар мен озық аналитикалық құралдарды әзірлеу ерекше мәнге ие болып отыр.
БҰҰ-ның Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының (ФАО) бағалауы бойынша, инновациялық технологиялар бастапқы қоректік заттарды сақтап қана қоймай, өнімдерді қажетті витаминдермен, микро- және макроэлементтермен байытуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде белгілі бір тұтынушылар тобына арналған функционалдық тағам өнімдері әзірленеді, бұл Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) дұрыс тамақтанбаумен байланысты созылмалы аурулардың алдын алу жөніндегі ұсынымдарымен тікелей үйлеседі.

Өндірістік технологиялардың дамуымен қатар, тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау әдістері де түбегейлі өзгеріске ұшырауда. Қазіргі заманғы, жоғары сезімтал әрі жедел талдау әдістері пестицидтер, токсиндер, аллергендер немесе зиянды микроорганизмдер сияқты қауіпті қоспаларды уақытылы анықтауға мүмкіндік береді. Бұл тағамнан улану жағдайларының алдын алу және халық денсаулығын қорғау үшін аса маңызды.

Жаһандық жеткізу тізбектерінің күрделенуі жағдайында тағам өнімдерін бұрмалау, қымбат ингредиенттерді арзан баламалармен алмастыру қаупі артып келеді. Заманауи аналитикалық әдістер өнімнің түпнұсқалығын растауға, тұтынушылар мен адал өндірушілердің мүдделерін қорғауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, өнімнің құрамы мен құрылымы туралы нақты аналитикалық деректер дұрыс әрі толық таңбалауды қамтамасыз етіп, өнім мен брендке деген сенімді арттырады.

Осыған байланысты «Тағам өнімдерінің заманауи технологиялары және оларды талдау әдістері» тақырыбының өзектілігі іргелі сипатқа ие және Қазақстан халқын сапалы, қауіпсіз әрі пайдалы тағам өнімдерімен қамтамасыз ету қажеттілігінен туындайды. Тағам өнімдерінің заманауи технологиялары инновациялық бақылау әдістерін талап етсе, ал өз кезегінде инновациялық талдау әдістері өндірістік процестерді жетілдіруге серпін береді.

Тағам өнімдерінің заманауи технологиялары мен оларды талдау әдістерін меңгеру қайта өңдеу және тамақ өнеркәсібі технологтарының, сондай-ақ аналитикалық зертханалар мамандарының кәсіби құзыреттілігін арттырудың негізгі факторы болып табылады.

Осылайша, тағам өнімдерінің заманауи технологиялары мен оларды талдау әдістері бойынша біліктілікті арттыру бағдарламасын әзірлеу және іске асыру төмендегі факторлармен негізделеді:

қазіргі заманғы тағам өндірісінің күрделі, көпфакторлы міндеттерін шешуге қабілетті білікті кадрларға деген қажеттілікпен;
тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігіне мемлекеттік бақылау шараларының күшеюімен;
зертханалардың халықаралық стандарттар талаптарына сәйкестігін қамтамасыз ету қажеттілігімен;
жаңа буындағы инновациялық тағам өнімдерін өндіру технологияларының пайда болуымен;
тамақ және қайта өңдеу саласының қарқынды дамуымен.

Курстың мақсаты — тыңдаушыларда тағам өнімдерінің заманауи технологиялары, тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін бақылаудың заманауи әдістері мен құралдары бойынша кәсіби білім қалыптастыру, сондай-ақ заманауи өлшеу аспаптары мен сынақ жабдықтарын пайдалана отырып, стандартталған жоғары дәлдікті әдістер негізінде тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздік көрсеткіштерін анықтау бойынша практикалық дағдыларды дамыту және жануар текті әрі өсімдік текті тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау бойынша құзыреттерді меңгеру.