Үсенбеков Е.С. ғылыми бағыттары: ірі қара малдың жасырын генетикалық ақауларын диагностикалаудың молекулалық-генетикалық әдістерін әзірлеу, сүтті мал шаруашылығында биотехнологиялық көбею әдістерін жетілдіру, сиырлар мен асыл тұқымды бұқалардың құнарлылығымен, сиырлардағы маститке төзімділігімен байланысты SNP полиморфизмдерін зерттеу, ветеринарлық тәжірибеге клиникалық материалдағы патогенді микроорганизмдерді анықтауға арналған ПТР әдістерін әзірлеу және енгізу. Үсенбеков Е.С. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің екі ғылыми жобасының жетекшісі болды: «Молекулярлық-генетикалық әдістерді қолдана отырып, Қазақстан Республикасының асыл тұқымды жануарларын генетикалық ақаулардың тасымалдануына мониторинг жүргізу» (2012-2014), «Жасушалық репродуктивті технологияларды қолдануға негізделген мал шаруашылығындағы селекциялық процесті күшейту» (2015-2017). 2023 жылы ол Жамбыл облысында жеке сектордағы сиырларды жасанды ұрықтандыру технологиясын енгізу бойынша 019 бағдарламасын іске асырды. Жеке сектордағы 3639 сиыр Симментал, Әулиекөл, Алатау, Гольштейн және Қазақтың ақбас тұқымды асыл тұқымды бұқаларының шәуетімен жасанды түрде ұрықтандырылды, ал бұзаулар жасанды ұрықтандыру арқылы алынды. Қазіргі уақытта ол Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы және жоғары білім министрлігінде екі ғылыми жобаны басқарады: "Генетикалық паспорттарды жасау және жергілікті қазақстандық ірі қара мал тұқымдарының генетикалық зерттеуі, оларды тұтас геномдық секвенирлеуді қолдану" және "Буаздықты сақтаумен байланысты ген экспрессиясының профилін зерттеу және Дромедар аналық түйелерінде овуляцияны индукциялау үшін OIF қолданудың тиімділігін зерттеу". Ол 450-ден астам басылым жариялады, оның ішінде екі оқулық және екі монография бар. Оның Қазақстан Республикасының өнертабыстарына 30 патенті бар, оның ішінде [түсініксіз оқулық]. Қазақстан Республикасының пайдалы модельге 5 патенті, импакт-факторы бар журналдарда 19 басылым, h-индексі 4.0 (Web of Science дерекқорына сәйкес). Профессор Үсенбеков Е.С. «Ветеринариялық медицина» білім беру бағдарламасы бойынша 12-ден астам магистрантқа, 5 PhD докторантқа жетекшілік етті: Бименова Ж.Ж. (2019), Бағдат А.Б. (2022), Тұрғымбеков А.А. (2024), Шорманова М.М. (2025), Муслимова Ж.У. (2025). Үсенбеков Е.С.-ның PhD докторанттары байқауларға белсенді қатысты, Бағдат А.Б. MNiVO «Ірі қара малдағы HH2, HH6, JH1, JH5 гаплотиптерін диагностикалау әдістерін әзірлеу және зерттелетін популяциядағы өлімге әкелетін аллельдердің пайда болу жиілігін зерттеу» жобасының жеңімпазы, AP14972822, «Жас ғалым» байқауы, А.А. Тұрғымбеков «Жасырын генетикалық аномалияларды тасымалдау үшін ет өнімділігі жоғары асыл тұқымды жануарларды бақылау» жобасының жетекшісі, AP15473095, «Жас ғалым» байқауы. Қазіргі уақытта олар «Жас ғалым» байқауы аясында ғылыми жобаларды жүзеге асыруда. Муслимова Ж.У. «Сүттегі соматикалық жасушалардың құрамымен байланысты сүтті сиырлардағы SNP полиморфизмдерін зерттеу» тақырыбында, AP22682970, іске асыру мерзімі 2024-2026 жж., Шорманова М.М. «Ген аллельдерінің сперматозоид өнімділігіне әсерін зерттеу және асыл тұқымды бұқалардың сперматозоидтарының құнарлылығын зерттеу» тақырыбында, AP25793505, іске асыру мерзімі 2025-2027 жж., онда Үсенбеков Е.С. ғылыми кеңесші болып табылады.
Оқу орны: Алматы зоотехникалық малдәрігердік институты
Мамандығы: мал дәрігері
Бітірген жылы: 1986 ж
Біліктілігі: биология ғылымдарының кандидаты
AP19674808 «Создание генетических паспортов и изучение генетики локальных Казахстанских пород крупного рогатого скота с использованием полногеномного секвенирования» руководитель проекта МНиВО РК Грантовое финансирование МНВО РК.
2023–2025 гг. Руководитель проекта. Усенбеков Е.С.
AP23484301 «Исследование профиля экспрессии генов, связанных с поддержанием беременности и изучение эффективности использования OIF для индукции овуляции у верблюдиц Дромедар», руководитель проекта МНиВО РК
Грантовое финансирование МНВО РК.
2024–2026 гг. Руководитель проекта. Усенбеков Е.С.
AP22682970 «Исследование SNP полиморфизмов у коров молочных пород, ассоцированных с содержанием соматических клеток в молоке», консультант руководителя проекта МНиВО, конкурс «Жас Галым»
Грантовое финансирование МНВО РК.
2024–2026 гг. Консультант. Усенбеков Е.С.
Соңғы 5 жылдағы ғылыми жарияланымдар мен еңбектері.
SCOPUS / WEB OF SCIENCE ДЕРЕКҚОРЛАРЫНДАҒЫ МАҚАЛАЛАР
Yktiyar Sarybayev, Yessengali Ussenbekov, Orynbassar Turebekov, Bekbolat Turumbetov and Ibragim Tutkyshbay. Genotyping of cows by LHCGR, FSHR loci, and determination of the level of ovulation depending on the expression of the studied genes. Open Veterinary Journal, (2023), Vol. 13(3): 352–357 (Scopus, Q2)
Asset Turgumbekov, Kanat Koibagarov, Meruyert Alimbekova,, Zhanat Bimenova, Yessengali Ussenbekov. Results of Ultrasound Studies of the Growth Dynamics of Dominant, Subdominant Follicles and Determination of Estradiol Concentration in the Preovulatory Period in Cows. International Journal of Veterinary Science Page 680-689 2023 https://www.ijvets.com/pdf-files/23-109.pdf
Irina Ikonnikova, Yessengali Ussenbekov, Vladimir Domatskiy, Yuliya Lazareva. Epidemiological evaluation of Neospora caninum in dairy animals. Animal Reproduction. BRAZIL. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10205052/pdf/1984-3143-ar-20-1-e20220104.pdf
Kydyrbay Maikhin, Maxat Berdikulov, Abdikalyk Abishov, Yerlan Pazylov, Gulzhan Mussayeva, Slukyz Zhussambayeva, Gulmira Janabekova, Ainash Shaimbetova, Yessengali Ussenbekov, and Nazym Syrym. Characterization of the Camel Pox Virus Strain Used in Producing Camel Pox Virus Vaccine. Open Veterinary Journal, (2023), Vol. 13(5): 558–568 https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10257459/pdf/OpenVetJ-13-558.pdf
Shormanova, M., Makhmutov, A., Shormanova, A., Muslimova, Z.,
Ussenbekov, Y. Development of alternative diagnosis of HH1, HH3, HH5 and HCD fertility haplotypes and subfertility syndrome in cattle. Reproduction in Domestic Animals, 2024, 59(1), e14533 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38268216/
Yessengali Ussenbekov, Raushan Junussova, Akhan Myrzaliyev, Kanat Koibagarov, Aset Turgumbekov. Prevalence of Arachnomelia, Developmental Duplication, Arthrogriposis Multiplex Syndromes in Angus, Hereford, Kazakh White-headed Breeds. International Journal of Veterinary Science. Int J Vet Sci, 2024, x(x): xxx. https://www.ijvets.com/pdf-files/24-555.pdf
Zhadyra Muslimova, Assem Abduliyeva, Nurzhan Shaugimbayeva, Kanat Orynkhanov, Yessengali Ussenbekov. Genotyping of Holstein Cows by SELL, MX1 and CXCR1 Gene Loci Associated With Mastitis Resistance. Reproduction in Domestic Animals, 2024; 59:e14713 https://doi.org/10.1111/rda.14713
A.K. Khamzina, A.A. Yurchenko, N.S. Yudin, P.Sh. Ibragimov, Y.S. Ussenbekov, D.M. Larkin. History, status and genetic characteristics of native cattle breeds from the Republic of Kazakhstan. Vavilov Journal of Genetics and Breeding. 2024;28(4):416-423 DOI 10.18699/vjgb-24-47 file:///C:/Users/Hp/Downloads/History_status_and_genetic_characteristics_of_nati.pdf
Raushan Nurpeissova, Maral Yergazina, Shynar Ryspekova, Batyrkhan Buralkhiyev, Batyrbek Aitzhanov, Aibolat Muratbaev, Aigerim Bagdat and Yessengali Ussenbekov. Associative Effects of the Il-8 and Il-17a Genes on Reproductive Function and the 2 Occurrence of Lethal Mutations in Cows. International Journal of Veterinary Science. P-ISSN: 2304-3075; E-ISSN: 2305-4360 https://doi.org/10.47278/journal.ijvs/2024.xxx
Nursaule Dyussekenova, Aigul Nessipbayeva, Batyrkhan Buralkhiyev, Damir Khussainov, Nazym Akimzhan, Zhadyra Muslimova, Dinara Kalkayeva, Aset Turgumbekov and Yessengali Ussenbekov. Methods for Diagnosing the DUMPS, BLAD, HY and OH1 Hereditary Abnormalities in Cattle and Determining their Prevalence. Int J Vet Sci, 2025, 14(3): 595-604. https://www.ijvets.com/pdf-files/24-735.pdf
Sh. Kassymbekova, V. Strochkov, Y. Ussenbekov, A. Kalykova, D. Kabylbekova, Zh. Bimenova and S. Khizat. Diversity Characterization of the Gut Microbiome in Kazakh Horses using 16s rRNA Sequencing. Int J Vet Sci, 2025, 14(3): 578-586. https://www.ijvets.com/pdf-files/24-696.pdf
Niyazbekova, Zhannur; Xu, Yuan; Qiu, Min; Wang, Haoping; Primkul, Ibragimov; Nanaei, Hojjat; Ussenbekov, Yessengali; Kassen, Kuanysh;
Liu, Yi; Gao, Caiyue Akhmetsadykova, Shynar Ruzikulov, Nuriddin
Jiang, Yu; Cai, Yudong; Whole-genome sequencing reveals genetic architecture and selection signatures of Kazakh cattle. Zool. Res. 2025, 46(2): 301−311 https://doi.org/10.24272/j.issn.2095-8137.2024.235
Khamzina, A.K.; Igoshin, A.V.; Muslimova, Z.U.; Turgumbekov, A.A.; Khussainov, D.M.; Yudin, N.S.; Ussenbekov, Y.S.; Larkin, D.M. Resequencing Composite Kazakh Whiteheaded Cattle: Insights into Ancestral Breed Contributions, Selection Signatures, and Candidate Genetic Variants. Animals 2025, 15, 385. https://doi.org/10.3390/ani15030385
Yernur Sakhariyev, Kanat Koibagarov, Shinara Kassymbekova, Valery Terletskiy, Damir Khussainov, Asset Turgumbekov, Serik Khizat,
Assem Kalykova, Yessengali Ussenbekov. Reproductive Management of Female Dromedary and Bactrian Camels: Features of Hormonal Regulation and Ovarian Activity during the Mating Season. Int J Vet Sci, 2025, 14(6): 1152-1161. https://www.ijvets.com/pdf-files/25-217.pdf
Nursaule Dyussekenova, Talgat Karymsakov, Pernebek Sailaubek, Makpal Junussova, Zhuldyzay Kenzhebekova, Zhadyra Muslimova, Asset Turgumbekov, Raikhan Junussova, Yessengali Ussenbekov. Efficiency of Diagnostic Methods for Hypotrichosis, Dilutor and Osteopetrosis in Local Cattle Breeds of the Republic of Kazakhstan. Int J Vet Sci, 2026, 15(1): 143-152.
Yessengali Ussenbekov, Batyrbek Aitzhanov, Sara Konissova, Shinara Kassymbekova, Kanat Orynkhanov, Zhadyra Muslimova, Asset Turgumbekov, Raikhan Junussova. Int J Vet Sci, 2026, x(x): xxx.
ҚР ҒЖБМ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ ЖОҒАРЫ БІЛІМ САЛАСЫНДАҒЫ САПАНЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ КОМИТЕТІ ҰСЫНҒАН ҒЫЛЫМИ БАСЫЛЫМДАРДАҒЫ МАҚАЛАЛАР
1. Муслимова Ж.У., Тургумбеков А.А., Баймұрзаева М.С., Хусаинов Д.М., Усенбеков Е.С. Голштеин тұқымдас сиырларды МХ1, CXCR1 ген локустары бойынша генотиптеу нәтижелері және осы ген аллелдерінің сиырларда желінсауға төзімділікпен байланысы. Ғылым және білім Наука и образование Science and education 1-бөлім 1-1(78) 2025 Орал бет 3-15 https://doi.org/10.52578/2305-9397-2025-1-1-3-14
2. Алимгазина С. Б., Алимбекова М.Е., Усенбеков Е. С., Джуланов М. Н., Даугалиева С. Т., Муслимова Ж. У., Мырзалиев А. Ж., Детекция видов Helicobacter при желудочно-кишечных патологиях у лошадей в Казахстане. Ғылым және білім, Наука и образование, Science and education, Том 1 № 3 (76) (2024): стр 285-293.
3. Муслимова Ж.У., Хусаинов Д.М., Нусупова С.Т., Омарбекова У.Ж., Орынханов К.А, Кузербаева А.Т., Усенбеков Е.С. Практическое значение определения SCC и остаточного количества антибиотиков в молоке и детекция патогенной микрофлоры методом ПЦР. Ғылым және білім, Наука и образование, Science and education, Том 1 № 4 (77) (2024): стр 126-136. https://doi.org/10.52578/2305-9397-2024-4-1-123-137
4. Муслимова Ж.У., Нусупова С.Т., Омарбекова У.Ж.,
Ибрагимов П.Ш., Усенбеков Е.С. Результаты генотипирования коров голштинской породы по локусам генов TLR6, BRCA1, ассоцированных с резистентностью к маститам. Ғылым және білім, Наука и образование, Science and education, Том 1 № 2 (75) (2024): стр 69-83 https://doi.org/10.52578/2305-9397-2024-2-1-69-83
5. Сахариев Е. С., Тургумбеков А.А., Хизат С., Койбагаров К.У., Усенбеков Е.С. Особенности проявления половой функции у верблюдов производителей в разных географических условиях и техника получения спермы, оценка качества эякулята. Ғылым және білім, Наука и образование, Science and education, 2-бөлім, № 3-2 (80) 2025, стр 302-316
6. Джунусова Р.Ж., Иманбаев А.А., Тургумбеков А.А., Усенбеков Е.С. Голштеин тұқымдас сиырларында HH6 фертилдік гаплотипінің балау әдістерін оңтайландыру және оның таралуы. 3i: intellect, idea, innovation - интеллект, идея, инновация номері 1 № 4 (2025) беттер 12-22 file:///C:/Users/User/Downloads/%D0%92%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B5+%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B0%D0%BD%D0%B3-1-8.pdf
7. Сахариев Е.С., Усенбеков Е.С., Муратбаев Д.М., Сабырова А.Қ., Сулейменов Ш.К., Ахметжанова А.Е. Сиыр эндометриті ауруына себепші микроорганизмдердің вируленттілігі мен антибиотикке резистенттілігін анықтау. Ғылым және білім, Наука и образование, Science and education, 2-бөлім № 2-2 (79) 2025 Стр 76-88 https://ojs.wkau.kz/index.php/gbj/article/view/2311/1475
8. Дюсекенова Нурсауле Тугелбаевна, Тургумбеков Асет Абдымаратвич, Хусаинов Дамир Микдатович, Усенбеков Есенгали Серикович. Эффективность использования ПЦР-ПДРФ анализа и РЕАЛ-ТАЙМ ПЦР для диагностики носителей синдромов Developmental Duplications, Arthrogriposis Multiplex у крупного рогатого скота. «3i: intellect, idea, innovation - интеллект, идея, инновация» 2025 ж. маусым, № 2 часть 1 стр 22-31 https://ojs.ksu.edu.kz/index.php/3i/article/view/1317/642
9. Aigerim K. Khamzina, Tomiris Bakhytzhankyzy , Bauyrzhan B. Razak, Denis Larkin, Damir M. Khussainov, Yessengali S. Ussenbekov. Genetic structure of Auliekol cattle breed using 50K SNP BeadChip. Вестник науки Казахского агротехнического исследовательского университета им. С. Сейфуллина: Междисциплинарный 2025. No 1 (124). - Р. 124-132. https://bulletinofscience.kazatu.edu.kz/index.php/bulletinofscience/article/view/1856/1368
10. Шорманова М.М., Койбагаров К.У., Тургумбеков А.А., Усенбеков Е.С. Бұқаларды TNP2 және SPEF2 ген локустары бойынша генотиптеу нәтижелері және осы ген аллелдерінің бұқаның репродуктивтік қызметіне әсері. Ғылым және білім, № 4-1 (77) 2024 Беттері 14-25
11. Тургумбеков А.А., Омарбекова У.Ж., Нусупова С.Т., Ибрагимов П.Ш., Койбагаров К.У., Усенбеков Е.С. Эффективность схем синхронизации эстрального цикла у коров молочных пород и оптимальное время искусственного осеменения. Ғылым және білім, Наука и образование, Science and education, 1-бөлім. № 4-1 (73) 2023 стр 182-193 file:///C:/Users/User/Downloads/20.pdf
МОНОГРАФИЯЛАР ЖӘНЕ ОҚУ ҚҰРАЛДАРЫ
Усенбеков Е.С. Теоретические и практические аспекты исследования SNP полиморфизмов у крупного рогатого скота – Алматы: KazNARU, 2025. – 236 с.
ПАТЕНТТЕР
1.ҚР патенті №37053. Гоштеин тұқымдас ірі қара малында HH1 фертилдік гаплотипін тасымалдаушыларды реал тайм ПТР көмегімен диагностикалау тәсілі. Усенбеков Е.С Тургумбеков А.А Муслимова Ж.У Турганбаев Р.У Нурпеисова Р.К Койбагаров К.У Хусаинов Д.М 2024.
2.ҚР патенті №37342. ПТР-RFLP талдауын пайдалана отырып, ірі қара малдағы CNGB3 генінің кодтау аймағында c.751G>A нүктелік мутацияның тасымалдаушыларын диагностикалау әдісі. Усенбеков Е.С., Рузикулов Н.Б., Муслимова Ж.У., Джунусова Р.Ж., Мулдаходжина Н. Н., Файзуллаева Л.А., Жылкибаев А.К., Шманов Г.С., Туғанбай А.А., Хусаинов Д.М. 2024.
3. ҚР патенті №36458. T-ARMS-ПТР реакциясы арқылы голштейндік ірі қара малдарындағы HH3 құнарлылық гаплотипінің тасымалдаушыларын диагностикалау әдісі. Shormanova, M., Makhmutov, A., Shormanova, A., Muslimova, Z., Ussenbekov, Y. 2023.
4. ҚР патенті №36469. ПТР-RFLP талдауын қолдана отырып, TLR6 генінің локусына ірі қара малды генотиптеу әдісі. Усенбеков Е.С., Муслимова Ж.У., Бименова Ж.Ж., Ахметова М.С., Махмутов А.К., Алимбекова М.Е., Хусаинов Д.М.. 2023.
5. ҚР патенті №36469. ПТР-RFLP талдауын қолдану арқылы CXCR1 генінің локусына ірі қара малды генотиптеу әдісі. Усенбеков Е.С., Муслимова Ж.У., Бименова Ж.Ж., Ахметова М.С., Тургумбеков А.А., Зиябек Д. Б., Хусаинов Д.М. 2023.Ссылка: https://….. (ФАЙЛ)
5. Ибрагимов П.Ш., Усенбеков Е.С., Бағдат А.Б., Джунусова Р.Ж., Алимгазина С.Б., Игісін А.Ө., Хусаинов Д.М. Голштеин тұқымдас ірі қара малында hh2 фертилдік гаплотипінің тасымалдаушыларын TETRA-PRIMER ARMS-PCR реакциясымен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент № 37448
6. Терлецкий В.П., Усенбеков Е.С., Рузикулов Н.Б., Касымбекова Ш.Н., Канатов Б., Койбагаров К.У., Акимжан Н.А., Хусаинов Д.,М. Ірі қара малында Bovine citrullinaemia (BC) генетикалық ақауының тасымалдаушыларын ПТР-РФҰП талдаумен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент № №37340
7. Куришбаев А.К., Терлецкий В.П., Тыщенко В.И., Усенбеков Е.С., Касымбекова Ш.Н., Муслимова Ж.У., Сериков А.Е., Хусаинов Д.М. Дромедар тұқымдас түйелерде CSN3 ген локусы бойынша ПТР-РФҰП талдауымен генотиптеу әдісі. ҚР өнертабысқа патент № 37177
8. Усенбеков Е.С., Шорманова М.М., Койбагаров К.У., Хизат С., Сериков А.Е., Есембекова Ж.С., Хусаинов Д.М. Бұқаларда субфертилдік синдромын тасымалдаушыларды РЕАЛ-ТАЙМ ПТР көмегімен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент № 37069
9. Усенбеков Е.С., Махмутов А.К., Муслимова Ж.У., Нурпеисова Р.К., Аубекерова Л.С., Алимбекова М.Е., Хусаинов Д.М. Голштеин тұқымдас ірі қара малында HH4 фертилдік гаплотипін тасымалдаушыларды РЕАЛ-ТАЙМ ПТР көмегімен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент № 37055
10. Усенбеков Е.С., Махмутов А.К.,, Муслимова Ж.У., Шорманова М.М., Касымбекова Ш.Н., Акимжан Н.А., Хусаинов Д.М. Голштеин тұқымдас ірі қара малында HH3 фертилдік гаплотипін тасымалдаушыларды РЕАЛ-ТАЙМ ПТР көмегімен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент № 37054
11. Усенбеков Е.С., Тургумбеков А.А., Муслимова Ж.У., Турганбаев Р.У., Нурпеисова Р.К., Койбагаров К.У., Хусаинов Д.М. Голштеин тұқымдас ірі қара малында hh1 фертилдік гаплотипін тасымалдаушыларды РЕАЛ-ТАЙМ ПТР көмегімен балау әдісі ҚР өнертабысқа патент № 37053
12. Усенбеков Е.С., Бағдат А.Б.,, Джунусова Р.Ж., Муслимова Ж.У., Сериков А.Е., Турганбаев Р.У., Хусаинов Д.М. Жерсей тұқымдас ірі қара малында JH1 фертилдік гаплотипін тасымалдаушыларды РЕАЛ-ТАЙМ ПТР көмегімен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент 37067
13. Усенбеков Е.С., Бағдат А.Б.,, Муслимова Ж.У., Джунусова Р.Ж., Сериков А.Е., Мамбетназаров А.Б., Хусаинов Д.М. Жерсей тұқымдас ірі қара малында JH1 ұрықтандырғыш гаплотипін тасымалдаушыларды ПТР-РФҰП талдаумен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент 37040
14. Усенбеков Е.С., Тургумбеков А.А., Муслимова Ж.У., Строчков В.М., Касымбекова Ш.Н., Турганбаев Р.У., Дюсекенова Н.Т., Хусаинов Д.М. Ангус тұқымдас ірі қара малында developmental duplication (dd) тасымалдаушыларды РЕАЛ-ТАЙМ ПТР көмегімен балау әдісі. ҚР өнертабысқа патент 37125
БАСҚА ЖАРИЯЛАНЫМДАР
Конференция материалдары
-
Джунусова Р.Ж., Койбагаров К.У., Тургумбеков А.А., Усенбеков Е.С. Распространенность гинекологических заболеваний у коров на молочной ферме «ABDI AGRO» и опыт лечения острого эндометрита. Естественные науки и медицина: теория и практика / Сб. ст. по материалам XCI междунар. науч.-практ. конф. № 2 (67). Новосибирск: Изд. ООО «СибАК», 2026. 42 с. Стр 5-11 https://sibac.info/files/2026_02_11_medicina/2%2867%29.pdf
-
Е.С. Усенбеков, К.У. Койбагаров, А.А. Тургумбеков, С. Хизат. Организация пункта искусственного осеменения овец в Райымбекском района Алматинской области. ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНЫЕ И ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ В СОВРЕМЕННОЙ НАУКЕ Сборник статей по материалам CXIX международной научно-практической конференции № 11 (111) Ноябрь 2025 г. Новосибирск 2025 стр 65-72 https://sibac.info/files/2025_11_26_Nauka/11%28111%29.pdf
-
Джунусова Макпал, Джунусова Райхан, Усенбеков Есенгали. Поиск SNP полиморфизмов, ассоцированных с репродуктивной функцией коров и методы их идентификации. «ГЕНЕТИКА И ФИЗИОЛОГИЯ: ПРОШЛОЕ, НАСТОЯЩЕЕ, БУДУЩЕЕ» (IGPH2025) Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 30-летию со дня основания Института общей генетики и цитологии и 80-летию Института физиологии человека и животных. Алматы 2025 стр 12
-
Муслимова Ж.У., Тургумбеков А.А., Сериков А.Е., Усенбеков Е.С. Значение репрезентативного отбора образцов ДНК крупного рогатого скота для полногеномного секвенирования. НАУЧНОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ ЖИВОТНОВОДСТВА СИБИРИ МАТЕРИАЛЫ ІХ МЕЖДУНАРОДНОЙ НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКОЙ КОНФЕРЕНЦИИ (г. Красноярск, 15-16 мая 2025 г.) стр 254-258 https://sh.krasn.ru/events/ix-mezhdunarodnaya-nauchno-prakticheskaya-konferentsiya-nauchnoe-obespechenie-zhivotnovodstva-sibiri/
-
Баймирзаев Бекзат Қайратұлы, Шорманова Маржан Муратовна, Иманбаев Айткали Альмурзаевич, Усенбеков Есенгали Серикович, Рузикулов Нуриддин Боллиевич. Оптимизация способов генотипирования быков производителей по локусам генов PLCZ1, MAP3K1, ассоцированных с фертильностью. Материалы Международной научно-практической конференции «Достижение науки при лечении и профилактике болезней репродуктивной системы у животных и перспективные задачи», Самаркандский государственный университет ветеринарной медицины, животноводства и биотехнологий. Самарканд, 2025 стр 124-126.
-
Джунусова Р.Ж., Усенбеков Е.С. Сиырларда репродуктивтік қызметпен байланысты ACSL1 ген локусында орналасқан g.51472C>T SNP полиморфизмін генотиптеу әдісін оңтайландыру. МАТЕРИАЛЫ МЕЖДУНАРОДНОЙ НАУЧНО – ПРАКТИЧЕСКОЙ КОНФЕРЕНЦИИ ПОСВЯЩЕННОЙ 120-ЛЕТИЮ СО ДНЯ ОСНОВАНИЯ КАЗАХСКОГО НАУЧНО ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКОГО ВЕТЕРИНАРНОГО ИНСТИТУТА. Алматы 2025 стр 209-212
-
Баймирзаев Б.Қ., Усенбеков Е.С. Үлектер мен бураларда жыныстық рефлекстерінің өту ерекшеліктерін зерттеу. МАТЕРИАЛЫ МЕЖДУНАРОДНОЙ НАУЧНО – ПРАКТИЧЕСКОЙ КОНФЕРЕНЦИИ ПОСВЯЩЕННОЙ 120-ЛЕТИЮ СО ДНЯ ОСНОВАНИЯ КАЗАХСКОГО НАУЧНО ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКОГО ВЕТЕРИНАРНОГО ИНСТИТУТА. Алматы 2025 стр 91-94
-
Муслимова Ж.У., Усенбеков Е.С. Протокол лечения клинических и субклинических форм мастита у коров. СиБАК «Экспериментальные и теоретические исследования в современной науке» Сборник статтей по материалам CXI Международной научно-практической конференции. №3 (103) мАрт 2025 г. Новосибирск. Стр 56-60 https://sibac.info/files/2025_03_26_Nauka/3%28103%29.pdf
-
Муслимова Ж.У., Тургумбеков А.А., Усенбеков Е.С. Эффективность применения новокаиновой блокады, окситоцина и аутоплазмы при острых формах мастита у коров. СиБАК «Экспериментальные и теоретические исследования в современной науке» Сборник статтей по материалам CXI Международной научно-практической конференции. №3 (103) мАрт 2025 г. Новосибирск. Стр 51-55 https://sibac.info/files/2025_03_26_Nauka/3%28103%29.pdf
-
Зейнелгабиден А.Н., Усенбеков Е.С., Тургумбеков А.А. Поведение верблюдов производителей Дромедар в период полового сезона в природно-климатических условиях Алматинской области. «Студенты – науке и практике АПК» Материалы 110-й Международной научно-практической конференции студентов и магистрантов (г Витебск, 30 мая 2025 г) стр 40
Әдістемелік ұсынымдар
Усенбеков Е.С., Касымбекова Ш.Н., Ниязбекова Ж.Н., Муслимова Ж.У., Тургумбеков А.А., Джунусова Р.Ж. Методические рекомендации «Репрезентативный выбор биологических материалов для полногеномного секвенирования крупного рогатого скота и отбор образцов ДНК с помощью SNP генотипирования» . – Алматы: KazNARU, 2025. – 22 с.
Тургумбеков А.А., Муслимова Ж.У., Джунусова Р.Ж., Дуйсекенова Н.Т., Усенбеков Е.С. Методические рекомендации «Молекулярно-генетические методы диагностики носителей синдромов Arachnomelia, Developmental Duplications, Arthrogriposis multiplex у ангусской, герефордской, казахской белоголовой пород» Методические рекомендации утверждены на заседании кафедры «Акушерство, хирургия и биотехнология воспроизводства животных» (протокол № 7 от «10» февраля 2024 года). Методические рекомендации утверждены на заседании факультета Ветеринария (протокол №6 от 20 февраля 2024 года). Стр 22
Усенбеков Е.С., Муслимова Ж.У., Багдат А.Б., Шорманова М.М., Нурпеисова Р.К. Методические рекомендации «Молекулярно-генетические методы диагностики носителей гаплотипов фертильности HH1, HH3, HH4, HH5, HCD и синдрома субфертильности у крупного рогатого скота». Методические рекомендации утверждены на заседании кафедры «Акушерство, хирургия и биотехнология воспроизводства животных» (протокол №1 от «28» августа 2023 года). Методические рекомендации утверждены на заседании факультета Ветеринария (протокол №1 от «7 сентября 2023 года). Стр 35
Бакалавриат:
«Ветеринарная медицина»
1. Ветеринариядағы молекулярлы- генетикалық балау әдістері.
2. Көбею биотехнологиясы.
3. Тәжірибелік гинекология.
Соңғы 5 жылдағы біліктілікті арттыру
2025 жылы Вармия және Мазурия университеті, «Қазіргі заманғы молекулалық-генетикалық диагностика әдіснамасын меңгеру», сертификаты қолжетімді, Ольштын, Польша, 2025 жыл.
БАӘ, Дубайдағы түйе көбею орталығында біліктілікті арттыру. Аналық түйелерді тік ішек арқылы тексеру және ультрадыбыстық сканерлеу техниктерін, сондай-ақ түйелерге арналған сперматозоидтарды жинау әдістерін оқыту. Сертификаты қолжетімді. Дубай, 2025 жыл.
Біліктілікті арттыру, Тарим университеті, KRN, Алар. Ірі қара малдың ДНҚ-сын толық геномдық секвенирлеу нәтижелерін биоинформатикалық талдау әдісін меңгеру. Сертификаты алынды, 2025 жыл.
Біліктілікті арттыру: «Түйелердің репродуктивті функциясын зерттеуде тәжірибе алмасу», Дубай, БАӘ, Түйе көбею орталығының профессоры Лулу Скидмормен бірге, 2024 жыл.
Біліктілікті арттыру: «Ветеринария ғылымындағы заманауи молекулалық-генетикалық диагностикалық әдістер», Вармия және Масурия университеті, Ольштын, Польша, 2024 жыл.
Sumant Vyas, профессор, ICAR-Орталық құрғақ аймақты зерттеу институты, Джодхпур, Үндістан, Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігімен бірлескен жобаны жүзеге асыру, жоғары рейтингті журналда мақаланы бірлесіп жариялау.
Lulu Skidmore, профессор, Түйе көбею орталығының ғылыми директоры, Дубай, БАӘ, бірлескен жобаны жүзеге асыру. Профессор шәует жинау, шәует сапасын бағалау және тік ішек пальпациясы арқылы жүктілікті диагностикалау бойынша кеңес береді.
Валерий Павлович Терлецкий, биология ғылымдарының докторы, жаратылыстану ғылымдары және география кафедрасының профессоры, Ленинград облысының мемлекеттік автономды жоғары білім беру мекемесі, А.С. Пушкин атындағы Ленинград мемлекеттік университеті, Санкт-Петербург-Пушкин, Ресей Федерациясы.
Przemyslaw Sobiech, профессор, PhD, ветеринарлық медицина факультеті, Вармия және Мазурия университеті, Ольштын, Польша, бірлескен докторлық білім.
Денис Ларкин, PhD, профессор – Корольдік ветеринарлық колледж, Лондон университеті, Лондон, Ұлыбритания, ғылыми жобаны бірлесіп жүзеге асыру, мақаланы бірлесіп жариялау.